Cách nhìn mới trong chỉ đạo chuyên môn trường Phổ thông

Thứ tư - 17/08/2016 23:05
Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo Nghị quyết Trung ương 8 - khóa XI của Đảng là việc hết sức trọng đại, đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội từ nhiều phía với những góc độ và mức độ tác động khác nhau, trong đó vai trò đội ngũ cán bộ quản lý các trường học là hết sức quan trọng. Thực hiện mục tiêu lớn đó, giải pháp cốt lõi cho công tác chỉ đạo chuyên trong nhà trường là gì? Theo tôi, phải bắt đầu từ những vấn đề sau đây:
Cách nhìn mới trong chỉ đạo chuyên môn trường Phổ thông

Thứ nhất, phải có góc nhìn mới trong việc chỉ đạo đổi mới phương pháp giảng dạy.
Nếu như trước đây, mỗi phương pháp dạy học tích cực sau khi được “chỉ đạo” đưa vào nhà trường được tiếp nhận như một cái “mốt”; được khá nhiều hiệu trưởng xem như là một “điểm nhấn trong chuyên môn”; được xem giải pháp tối ưu, duy nhất để nâng cao chất lượng, nay thiết nghỉ, phải nhìn theo chiều ngược lại. Mọi phương pháp hay kỹ thuật dạy học đều là sự gợi ý cho giáo viên; sự lựa chọn để vận dụng ít hay nhiều một kỹ thuật nào đó buộc phải xuất phát từ mục tiêu giáo dục của mỗi trường học cụ thể  theo định hướng phát triển năng lực học sinh, phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất và phát huy được năng lực, sở trường của người dạy.
Có một câu mà các nhà quản lý giáo dục trước đây rất hay dùng: “chương trình là pháp lệnh”, nay không dùng nữa. Năm học này, Bộ GD&ĐT đã có định hướng cho chính giáo viên được chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực của từng bài học, đây là điểm mới quan trọng mà cán bộ quản lý các trường phổ thông cần tập trung chỉ đạo thực hiện tốt.
Phải làm điều đó bởi đổi mới giáo dục theo yêu cầu hiện nay nếu còn bị buộc bởi 5 chữ “chương trình là pháp lệnh” thì người thầy khi lên lớp chẳng khác gì người được cử đi “đua ngựa phải dùng ngựa của người khác”.
Việc học sinh Phần Lan đạt thứ hạng cao trong một cuộc điều tra quốc tế khiến các nhà giáo dục của cố tìm lý do đằng sau thành tích tuyệt vời này. Một trong số các câu trả lời được nằm ở đoạn trích sau: “Các giáo viên của Phần Lan được tự chọn sách giáo khoa và được chủ động soạn bài giảng miễn là hướng theo chương trình chuẩn quốc gia. Ở hầu hết các nước, giáo dục giống như là một nhà máy sản xuất xe hơi. Ở Phần Lan, giáo viên giống như những doanh nhân - họ năng động và chủ động hơn nhiều”
Thứ hai, phải thật chú trọng về đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh, đánh giá chất lượng giờ dạy của giáo viên.
 Hãy hình dung một người được rèn luyện rất tốt về kỹ năng bắn súng, được cử đến với một đấu trường nhưng ở đó không thi nội dung này; anh ta phải thi bắn cung và tất nhiên là thất bại! Điều này có sự tương tự trong tâm trạng của giáo viên và học sinh thực hiện đổi mới trong dạy học theo hướng phát triển năng lực nhưng lại bị nhìn nhận, đánh giá theo lối cũ.
Vậy, theo đúng logic trên nếu không chú trọng đổi mới về kiểm tra đánh giá để đáp ứng mục tiêu yêu cầu giáo dục mới thì chẳng khác gì đang cổ vũ cho sự lạc hậu và những cố gắng của giáo viên trong đổi mới giờ dạy lại bị kìm hãm.
Thứ ba, phải làm cho giáo viên, học sinh và phụ huynh có cách nhìn mới về kết quả học tập của học sinh.
Khi mục tiêu giáo dục theo tinh thần đổi mới là phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học thì những con điểm có được của học sinh chỉ phản ánh một phần nhỏ kết quả học tập của học sinh mà thôi; cái khó đánh giá lại là cái rất cần cho học sinh là kỹ năng sống, kỹ năng  giải quyết các vấn đề thực tiễn. Việc đổi mới việc ra đề thi theo hướng mở, tăng cường yêu cầu vận dụng kiến thức, giảm các yêu cầu ghi nhớ máy móc các số liệu, thuộc lòng các nội dung học tập…lại làm cho việc đạt điểm cao của học sinh gặp khó khăn hơn. Hệ quả của phép đánh giá mới nói trên có vẻ đang đi ngược mong muốn của giáo viên,  học sinh và phụ huynh - ba thành phần có số lượng người đông nhất trong việc thực hiện đổi mới căn bản giáo dục. 
Làm sao cho giáo viên, học sinh và phụ huynh đừng tuyệt đối cách nhìn chất lượng bằng điểm số trên lớp tiếp tục là một bài toán khó dành cho những người làm quản lý các trường phổ thông. Nhưng  khó cũng phải làm cho bằng được bởi đây là lực cản rất lớn nếu làm nó “đổi chiều” sẽ trở thành động lực đủ mạnh để nâng cao chất lượng dạy-học trong nhà trường.
Chắc chắn sẽ có nhiều giải pháp cho bài toán trên và giải pháp về các cuộc thi vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề thực tiễn như Sáng tạo trẻ, thi Violympic, IOE … là những lựa chọn rất hay dành cho các nhà quản lý các trường học.
Phải hiểu mới làm tốt, phải làm mới hiểu được, phải chủ động làm thay vì chờ đợi đó là suy nghĩ của bản thân khi viết bài này. Mong bài viết là chia sẻ bổ ích cho đồng nghiệp./.
 
Lê Văn Thạnh

Tổng số điểm của bài viết là: 50 trong 10 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 10 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây